سنگ مرمریت آباده: گنجینهای از دل کوههای فارس
وقتی اولین بار پایم به معدن مرمریت آباده رسید، سال 1390 بود. آفتاب سوزان تابستان و غبار معدن، کار را سخت کرده بود اما چیزی که دیدم همه سختیها را از یاد برد. بلوکهای عظیم سنگی با رگههای طلایی و کرم که زیر نور خورشید میدرخشیدند. آن روز فهمیدم چرا معماران بزرگ ایران از قرنها پیش به این سنگ علاقه داشتند.
در طول این سالها، با انواع مختلف سنگهای ایران کار کردهام؛ از تراورتن محلات گرفته تا گرانیت نطنز و مرمر دهبید. اما مرمریت آباده جایگاه ویژهای در دل من دارد. نه فقط به خاطر زیبایی منحصربهفردش، بلکه به دلیل تنوع کاربرد و مقاومتی که در برابر شرایط مختلف آب و هوایی نشان میدهد. این سنگ در پروژههای مختلفی از نمای ساختمانهای مسکونی گرفته تا لابی هتلهای پنجستاره کاربرد داشته و همیشه نتیجه، رضایتبخش بوده است.
کیفیت سنگ آباده و عوامل تأثیرگذار بر آن
کیفیت این سنگ به عوامل متعددی وابسته است که مهمترین آنها نحوه استخراج و فرآوری است. در بازدیدی که از یکی از کارخانههای فرآوری در شیراز داشتم، متوجه شدم تفاوت عمده بین محصولات مختلف در همین مرحله شکل میگیرد. دستگاههای برش با تیغههای الماسه، اگر به درستی تنظیم نشوند، میتوانند ترکهای ریزی در سنگ ایجاد کنند که با چشم غیرمسلح قابل تشخیص نیستند اما در طول زمان مشکلساز میشوند.
یکی از نکاتی که در ارزیابی کیفیت همیشه به مشتریانم میگویم، توجه به یکنواختی رنگ و رگههاست. مرمریت درجه یک آباده باید رگههای منظم و هماهنگی داشته باشد. سال گذشته برای پروژهای در کیش، حدود 2000 متر مربع سنگ سفارش دادیم. وقتی محموله رسید، متوجه شدیم برخی قطعات از معدنهای مختلف تأمین شده و اختلاف رنگ محسوسی دارند. این تجربه به من آموخت که حتماً باید قبل از خرید، از یکپارچگی محموله اطمینان حاصل کرد.
مزایای سنگ مرمریت آباده در مقایسه با رقبا
این سنگ مزایای متعددی دارد که آن را از سایر سنگهای مشابه متمایز میکند. مقاومت در برابر یخزدگی یکی از ویژگیهای برجسته آن است. در پروژهای که در تبریز داشتیم، نمای ساختمانی با ارتفاع 12 طبقه را با این سنگ اجرا کردیم. بعد از گذشت 5 سال و تحمل زمستانهای سخت این شهر، هنوز هیچ آسیبی به سنگ وارد نشده است.
جذب آب پایین این سنگ، که معمولاً زیر 0.5 درصد است، آن را برای استفاده در فضاهای مرطوب مثل سرویسهای بهداشتی و استخرها مناسب میکند. همچنین سختی مناسب آن (حدود 3.5 تا 4 در مقیاس موس) باعث میشود ضمن مقاومت خوب، قابلیت تراش و شکلدهی نیز داشته باشد. این ویژگی برای ایجاد طرحهای پیچیده و منحنی در نما بسیار مفید است.
قابلیت پولیشپذیری عالی نیز از دیگر مزایای این سنگ است. برخلاف برخی سنگهای آهکی که بعد از مدتی کدر میشوند، مرمریت آباده با نگهداری صحیح، سالها براقیت خود را حفظ میکند.
معایب سنگ مرمریت آباده و راههای مقابله
با وجود تمام مزایا، این سنگ معایبی نیز دارد که آگاهی از آنها برای انتخاب درست ضروری است. حساسیت به اسید یکی از مهمترین این معایب است. در آشپزخانهای که برای مشتری طراحی کردیم، علیرغم هشدارهای مکرر، صاحبخانه از مواد شوینده اسیدی استفاده کرد و بعد از چند ماه، سطح سنگ کدر و مات شد. البته با پولیش مجدد توانستیم تا حدی مشکل را برطرف کنیم اما هزینه اضافی به مشتری تحمیل شد.
وزن نسبتاً بالای این سنگ (حدود 2.7 گرم بر سانتیمتر مکعب) نیز میتواند در برخی پروژهها محدودیت ایجاد کند. برای ساختمانهای بلند یا سازههایی با محدودیت وزنی، باید محاسبات دقیق سازهای انجام شود. در یک پروژه در شهرک غرب تهران، مجبور شدیم ضخامت سنگ را از 3 به 2 سانتیمتر کاهش دهیم تا بار وارده به سازه در حد مجاز باقی بماند.
مسئله دیگر، احتمال وجود حفرات ریز در برخی قطعات است که میتواند محل تجمع آلودگی شود. استفاده از سیلرهای مناسب میتواند این مشکل را تا حد زیادی حل کند.
قیمت سنگ مرمریت آباده و عوامل مؤثر
قیمت این سنگ تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار دارد. کیفیت استخراج، ابعاد قطعات، ضخامت، نوع فرآوری و البته نوسانات بازار همگی در تعیین قیمت نقش دارند. در حال حاضر، قیمت هر متر مربع سنگ مرمریت آباده با ضخامت 2 سانتیمتر و کیفیت درجه یک، بین 800 هزار تا 1.5 میلیون تومان متغیر است.
تجربه نشان داده که خرید مستقیم از معدن یا کارخانههای معتبر میتواند تا 30 درصد در هزینهها صرفهجویی ایجاد کند. البته باید دقت کرد که کیفیت فدای قیمت نشود. یک بار مشتری اصرار داشت ارزانترین گزینه را انتخاب کند. بعد از نصب، متوجه شدیم سنگها ضخامت یکسانی ندارند و این باعث ناهمواری در نما شد. هزینه اصلاح این مشکل، بیشتر از صرفهجویی اولیه بود.
راهنمای خرید سنگ مرمریت آباده
برای خرید موفق، چند نکته کلیدی وجود دارد. اول، حتماً نمونههای واقعی را در ابعاد بزرگ (حداقل 30×30 سانتیمتر) مشاهده کنید. تصاویر کاتالوگ گاهی گمراهکننده هستند. دوم، از فروشنده بخواهید گواهی آزمایشگاهی مشخصات فنی سنگ را ارائه دهد. سوم، برای پروژههای بزرگ، حتماً از معدن یا کارخانه بازدید کنید.
نکته مهم دیگر، در نظر گرفتن ضایعات است. معمولاً باید 10 تا 15 درصد اضافه بر متراژ مورد نیاز سفارش دهید. این میزان برای طرحهای پیچیدهتر ممکن است تا 20 درصد هم برسد. همچنین به زمان تحویل توجه کنید. برای سفارشات عمده، ممکن است 2 تا 4 هفته زمان نیاز باشد.
تکسچر مرمریت آباده و انواع ساب
تنوع در نوع ساب و فرآوری، امکانات زیادی برای طراحان فراهم میکند. ساب براق (پولیش) محبوبترین نوع است که جلوهای مجلل به فضا میدهد. ساب چکشی یا بوش همر برای کف فضاهای باز و پارکینگ مناسب است زیرا لغزندگی کمتری دارد. ساب اسید شور (انتیک) نیز برای فضاهای کلاسیک بسیار مناسب است.
در پروژه هتل پارسیان اصفهان، ترکیبی از سابهای مختلف استفاده کردیم. دیوارهای لابی با ساب براق، کف با ساب چرمی (لدر) و فضای بیرونی با ساب چکشی اجرا شد. این تنوع در عین حفظ هماهنگی، فضایی پویا و جذاب ایجاد کرد.
ویژگیهای سنگ مرمریت آباده شیراز
مرمریت استخراجشده از معادن حومه شیراز، بهویژه منطقه آباده، ویژگیهای منحصربهفردی دارد. رنگ کرم روشن با رگههای طلایی ظریف، این سنگ را از نمونههای مشابه در سایر نقاط متمایز میکند. دانهبندی یکنواخت و فشرده آن باعث میشود پولیش بسیار خوبی بگیرد و براقیت را برای مدت طولانی حفظ کند.
آنچه این سنگ را ویژه میکند، ثبات رنگ آن در برابر نور خورشید است. برخلاف برخی سنگهای آهکی که در معرض نور زرد میشوند، مرمریت آباده رنگ طبیعی خود را حفظ میکند. این ویژگی برای نماهای بیرونی بسیار ارزشمند است.
مرمریت آباده ارزان: واقعیت یا سراب؟
گاهی در بازار با قیمتهای بسیار پایین برای این سنگ مواجه میشویم. تجربه نشان داده که معمولاً این موارد یا سنگهای درجه پایین هستند یا از معادن غیرمجاز استخراج شدهاند. سنگهای ارزانقیمت ممکن است ترکهای پنهان، ناخالصیهای زیاد یا ضخامت غیریکنواخت داشته باشند.
البته راههایی برای خرید اقتصادی وجود دارد. خرید در فصلهای کمکار (پاییز و زمستان)، سفارش عمده، یا انتخاب ابعاد استاندارد بهجای سفارشی میتواند هزینهها را کاهش دهد. همچنین برای کاربردهایی که ظاهر اهمیت کمتری دارد، مثل پلههای پارکینگ، میتوان از سنگهای درجه دو استفاده کرد.
هزینه حمل مرمریت اباده و نکات مهم
حمل و نقل بخش مهمی از هزینه نهایی را تشکیل میدهد. فاصله از معدن، حجم سفارش، نوع بستهبندی و شرایط جاده همگی در تعیین هزینه حمل نقش دارند. برای یک کامیون 20 تنی از آباده تا تهران، هزینه حمل بین 15 تا 25 میلیون تومان متغیر است.
نکته مهم در حمل، نحوه بارگیری است. سنگها باید به صورت عمودی و با فاصلهگذار چوبی یا پلاستیکی چیده شوند. یک بار شاهد بودم که بارگیری نادرست باعث شکستن بیش از 30 درصد محموله شد. بیمه حمل اگرچه هزینه اضافی دارد اما برای محمولههای گرانقیمت ضروری است.
برای کاهش هزینه حمل، ترکیب سفارشات چند پروژه یا هماهنگی با سایر خریداران میتواند مفید باشد. همچنین انتخاب ابعادی که فضای کامیون را بهینه پر کند، از اتلاف فضا و هزینه اضافی جلوگیری میکند.
هنوز بررسیای ثبت نشده است.